Hoe houdt de suikerindustrie zijn broek op?

Een handvol Europese suikerproducenten blijkt recordwinsten van miljarden euro’s te boeken dankzij een pervers systeem van kunstmatige schaarste, landbouwsubsidies en importheffingen. En nu worden diezelfde Europese suikerproducenten er ook nog eens van verdacht verboden prijsafspraken te hebben gemaakt

Beerput
Vrijdag 17 mei kwam naar buiten dat de Europese Commissie eind april invallen heeft gedaan bij het Duitse Südzucker, Nordzucker (resp. de Europese nummer 1 en 2) en het Oostenrijkse Agrana. Ook Suikerunie, de enige suikerfabrikant in Nederland, kreeg bezoek van Europese fraudebestrijders.
‘De Commissie heeft reden aan te nemen dat de ondernemingen in strijd hebben gehandeld met Europese antitrustwetgeving die kartelvorming en restrictieve zakenpraktijken verbiedt,’ verklaarde eurocommissaris voor mededinging Joaquin Almunia.
Voor de suikerverwerkende industrie kwam de inval niet als een verrassing. ‘We zijn al drie jaar bezig in Brussel om uit te leggen wat er mis is,’ zegt een directielid van een suikerverwerkend bedrijf. ‘De hele suikermarkt is een beerput. Het stinkt naar marktmanipulatie en corruptie. En dat gebeurt onder de ogen van de EU en met de zegen van de politiek.’

Suikerregime
Onder druk van de Wereldhandelsorganisatie werd de productie van suiker in 2006 beperkt. Uitgangspunt was dat de Europese suikerindustrie nog maar 80 procent van de Europese vraag mocht produceren. De suikerproductie werd aan quota onderworpen en inefficiënte fabrieken werden – uiteraard met de nodige subsidies – gesloten. De overige 20 procent moet worden geïmporteerd. Daarbij hoeft over de invoer van suiker uit een dertigtal arme landen geen importheffing te worden betaald.
De kunstmatige schaarste heeft er toe geleid dat Europese suiker twee keer zo duur is als op de wereldmarkt, terwijl de kostprijs de laatste jaren juist sterk is gedaald door het sluiten van inefficiënte fabrieken en verbeterde productiemethoden. Een ton witte suiker kost op de wereldmarkt zo’n 360 tot 400 euro per ton, maar in Europa zo’n 750 tot 800 euro.
Geen wonder dat vrijwel elke suikerproducent recordwinsten rapporteert. Winst die uiteindelijk volledig wordt betaald door de keten van suikerverbruikers, retailers en uiteindelijk de consument en… de belastingbetaler, of hij nu suiker consumeert of niet.

Protectie
Dit systeem van quota zou in 2015 moeten aflopen. Dat wil de Europese Commissie, dat willen ook de suikerverwerkende bedrijven. Suiker is tenslotte de enige commodity die in Europa nog op deze manier wordt beschermd. Maar in het Europees Parlement tekent zich een meerderheid af om het suikerregime te verlengen tot 2020. Dat is ook precies wat de Europese suikerproducenten willen. Hun argument: de Europese suikerindustrie kan nog niet concurreren met producenten uit Brazilië, Thailand en India.

Drietrapsraket
Maar met de bescherming tegen buitenlandse concurrentie, de quota en het gesjoemel in kartels houdt het nog niet op. De Europese suikersector is namelijk ook de grootste profiteur van Europese landbouwsubsidies. De suikerbedrijven worden dus niet alleen gepamperd door middel van tariefmuren, maar ontvangen ook nog eens honderden miljoenen euro’s aan directe subsidies.
Het merkwaardige, zo niet krankzinnige, fenomeen doet zich nu voor dat de EU aan de ene kant miljoenen pompt in anti-obesitas beleid, terwijl ze aan de andere kant suikerproducenten direct en indirect sponsort en de hand boven het hoofd houdt.
Een bizarre carrousel van miljarden euro’s zorgt ervoor dat een kleine groep producenten op ongehoorde wijze zijn zakken kan vullen. De Europese consument en de belastingbetaler betalen de rekening. En middenin de grootste economische en existentiële crisis die de EU doormaakt neemt het Europese Parlement zich voor om deze misstand nog vijf jaar langer in stand te houden.

Leave a Reply

Een gezond kind in 7 stappen? Beter en slimmer eten. Boek bestellen