Schone Scholen: elk kind heeft recht op echt gezonde voeding, ook op school!

schonescholen

Elke dag bezoeken zo’n 900.000 kinderen een school voor voortgezet onderwijs en 1.52 miljoen kinderen een basisschool. Je mag er als ouder van uitgaan dat je kind daar veilig is voor ongezonde producten. Helaas is dat te vaak een illusie. Dat heeft veel te maken met geld en belangen. Dat vinden wij van Niet Te Verteren dus niet te verteren. Daarom gaan we actie voeren

Onder het mom van ‘elke leerling heeft overal recht op echt gezonde voeding, ook op school’, vond 28 januari de kick-off van Schone Scholen plaats. Die actie is hard nodig, want 50% van de leerlingen vindt het voedsel in hun schoolkantines te ongezond, en 75% van alle ouders wil graag meedenken over wat je hieraan kunt doen. Ons doel: binnen een half jaar een echt gezonde pilot op minimaal 1 middelbare school….

Status quo
Om te beginnen loop je zodra je een middelbare school binnenkomt direct tegen een automaat van Coca Cola of Mars aan. Toevallig las ik daarover vandaag een stukje van Coca Cola zelf: ‘Op de automaten staat geen merknaam’. Echt niet? Als ik voor elke millimeter een tientje zou krijgen, hoef ik het komende half jaar niet meer te werken. Het was niet de enige leugen in het artikel, waarmee direct duidelijk is met wat voor partij we hier te maken hebben. Naast cola vind je op de gemiddelde middelbare school ook gefrituurde producten, witte broodjes met industriële vleeswaren en andere dik- en ziekmakende producten. Daar wordt behoorlijk aan verdiend. Met name grotere scholen overleven zelfs voor een deel op deze inkomsten.

Initiatieven
‘Alle schoolkantines gezond in 2015’, dat doel heeft de overheid zich gesteld in 2009. Dit betekent volgens diezelfde overheid dat minimaal 75 procent van het aanbod uit gezonde producten uit de Schijf van Vijf moet bestaan?! Dat zal een hele toer worden, aangezien minimaal drie van de vijf producten al jaren op z’n zachtst gezegd behoorlijk ter discussie staan. De overige 25 procent mag dan ingevuld worden door ongezonde extraatjes als snoep, snacks, frisdrank en koeken. Deze simpele doelstelling is, zo weten we nu, zelfs bij lange na niet gehaald.

1. Gezonde School
Het voedingscentrum, dat ons middels de Schijf van Vijf al decennia lang wijs wil probeert te maken – ondanks talloze studies die het tegendeel aantonen – dat verzadigd vet slecht is, en brood, vlees en melk juist heel gezond, startte in 2011 met het initiatief Gezonde Scholen; Als een school aan de richtlijnen van deze club voldoet, mag het zich 3 jaar lang Een Gezonde School noemen.
Hoe is dat in godsnaam mogelijk? Dat heeft dus alles te maken met vertrouwen (onterecht) en daardoor macht. Een medewerker van een kantine die dit vignet mag dragen vertelde me dat je je al een Gezonde School mag noemen als minimaal 15% van het assortiment min of meer gezond is (bijvoorbeeld water, al of niet in petflessen). Ook al bestaat de rest uit ongezonde producten als cola, marsen, gefrituurde rotzooi en ander industriële producten. Het is zelfs zo erg dat Coca Cola aanbiedt om voor de school het assortiment zodanig samen te stellen, dat de school voldoet aan de eisen van de Gezonde School. Niet zo gek dus dat de automaten gevuld zijn met alle varianten van Cola (de een nog slechter dan de ander) en andere frisdranken van de Coca Cola Company. Kortom alle varianten van de Coca Cola Company staan in de vitrine en toch mag je je drie jaar lang een Gezonde School noemen. Uuuhhh?! Ja, echt!!
Nou, zo gek is het niet, want het ontbreekt de scholen aan kennis, dus roepen ze in koor: ‘We zijn al een gezonde school, want we houden ons aan de Schijf Van Vijf’. Als deze mensen zich een beetje zouden verdiepen in wie of wat het Voedingscentrum is, en wat er zoal in elke Cola-variant zit, zouden ze zich een hoedje schrikken. Voor hun informatie: de directeur van dit centrum komt bij Unilever vandaan, en ze zijn partner van drie supermarktketens. Verdacht toch?

2. Gezonde Schoolkantine
Dan hebben we nog het Convenant Jongeren Op Gezond Gewicht. Deze partij, die olv Paul Rosenmoller streeft naar een samenleving waarin alle kinderen en jongeren wonen, leren, recreëren en werken in een omgeving waarin een gezonde leefstijl de normaalste zaak van de wereld is, is ook partner van de Gezonde Schoolkantine: ‘Met de Gezonde School(kantine) dragen we op verschillende manieren bij aan een gezonder voedingsaanbod op scholen. Hier brengen jongeren tijdens hun schoolcarrière immers heel wat pauzes door’, staat er op hun website. Toch laat deze club zich gek genoeg graag sponsoren door bedrijven als Coca Cola (daar istie weer), Mars, Peijnenburg en Friesland Campina. Ook al maken deze partijen producten die vol zitten met geraffineerde suiker en suikervervangers die op z’n minst kunnen leiden tot overgewicht.

Voedsel voor schoolkinderen is dus big business. Logisch, het gaat om zo’n 2,3 miljoen kinderen. Tel uit je winst…

Leerlingen en ouders
Maar wat vinden de leerlingen zelf en hun ouders van de kwaliteit van het eten en drinken op school? Het 1V Jongerenpanel van het tv-programma Een Vandaag deed in samenwerking met jongerenkrant 7Days een onderzoek onder 814 middelbare scholieren. Slechts 30 procent zegt dat het aanbod bij hen op school grotendeels gezond is. Bij 58 procent is dat niet zo. En 65 procent vindt dat het aan de overheid is om geld te investeren in gezondere schoolkantines. Echter, de snoepmachine mag niet verdwijnen, vindt 79 procent.

Ruim 1300 ouders kregen de vraag voorgelegd: wie is verantwoordelijk voor wat een kind op school eet: de ouder, de school of het kind zelf? 31 procent van de ouders noemt zichzelf als hoofdverantwoordelijk, 27 procent geeft die rol aan de school en 21 procent zegt dat het kind hiervoor verantwoordelijk is.
De respondenten (36%) geven aan dat ze graag in gesprek willen met de school hierover en dat de school vaker zou kunnen overleggen met de ouderraad over het aanbod. 38% Wil graag samen met de schoolleiding zorgen voor beleid rondom gezond eten en drinken op school. 17% geeft aan dat ze er met andere ouders in gesprek willen, zodat ze samen invloed hebben op het aanbod en 7% zegt te willen meedraaien in het schoolkantineteam.

Wat nu?
Het is dus hoog tijd voor actie. Niet Te Verteren organiseerde daarom op 28 januari de kick-off van
Schone Scholen: elk kind heeft recht op echt gezonde voeding, ook

Elke dag bezoeken zo’n 900.000 kinderen een school voor voortgezet onderwijs en 1.52 miljoen kinderen een basisschool. Je mag er als ouder van uitgaan dat je kind daar veilig is voor ongezonde producten. Helaas is dat te vaak een illusie. Dat heeft veel te maken met geld en belangen. Dat vinden wij van Niet Te Verteren dus niet te verteren. Daarom gaan we actie voeren.
Onder het mom van ‘elke leerling heeft overal recht op echt gezonde voeding, ook op school’, vond 28 januari de kick-off van Schone Scholen plaats. Die actie is hard nodig, want 50% van de leerlingen vindt het voedsel in hun schoolkantines te ongezond, en 75% van alle ouders wil graag meedenken over wat je hieraan kunt doen. Ons doel: binnen een half jaar een echt gezonde pilot op minimaal 1 middelbare school….

Status quo
Om te beginnen loop je zodra je een middelbare school binnenkomt direct tegen een automaat van Coca Cola of Mars aan. Toevallig las ik daarover vandaag een stukje van Coca Cola zelf: ‘Op de automaten staat geen merknaam’. Echt niet? Als ik voor elke millimeter een tientje zou krijgen, hoef ik het komende half jaar niet meer te werken. Het was niet de enige leugen in het artikel, waarmee direct duidelijk is met wat voor partij we hier te maken hebben. Naast cola vind je op de gemiddelde middelbare school ook gefrituurde producten, witte broodjes met industriële vleeswaren en andere dik- en ziekmakende producten. Daar wordt behoorlijk aan verdiend. Met name grotere scholen overleven zelfs voor een deel op deze inkomsten.

Initiatieven
‘Alle schoolkantines gezond in 2015’, dat doel heeft de overheid zich gesteld in 2009. Dit betekent volgens diezelfde overheid dat minimaal 75 procent van het aanbod uit gezonde producten uit de Schijf van Vijf moet bestaan?! Dat zal een hele toer worden, aangezien minimaal drie van de vijf producten al jaren op z’n zachtst gezegd behoorlijk ter discussie staan. De overige 25 procent mag dan ingevuld worden door ongezonde extraatjes als snoep, snacks, frisdrank en koeken. Deze simpele doelstelling is, zo weten we nu, zelfs bij lange na niet gehaald.

1. Gezonde School
Het voedingscentrum, dat ons middels de Schijf van Vijf al decennia lang wijs wil probeert te maken – ondanks talloze studies die het tegendeel aantonen – dat verzadigd vet slecht is, en brood, vlees en melk juist heel gezond, startte in 2011 met het initiatief Gezonde Scholen; Als een school aan de richtlijnen van deze club voldoet, mag het zich 3 jaar lang Een Gezonde School noemen.
Hoe is dat in godsnaam mogelijk? Dat heeft dus alles te maken met vertrouwen (onterecht) en daardoor macht. Een medewerker van een kantine die dit vignet mag dragen vertelde me dat je je al een Gezonde School mag noemen als minimaal 15% van het assortiment min of meer gezond is (bijvoorbeeld water, al of niet in petflessen). Ook al bestaat de rest uit ongezonde producten als cola, marsen, gefrituurde rotzooi en ander industriële producten. Het is zelfs zo erg dat Coca Cola aanbiedt om voor de school het assortiment zodanig samen te stellen, dat de school voldoet aan de eisen van de Gezonde School. Niet zo gek dus dat de automaten gevuld zijn met alle varianten van Cola (de een nog slechter dan de ander) en andere frisdranken van de Coca Cola Company. Kortom alle varianten van de Coca Cola Company staan in de vitrine en toch mag je je drie jaar lang een Gezonde School noemen. Uuuhhh?! Ja, echt!!
Nou, zo gek is het niet, want het ontbreekt de scholen aan kennis, dus roepen ze in koor: ‘We zijn al een gezonde school, want we houden ons aan de Schijf Van Vijf’. Als deze mensen zich een beetje zouden verdiepen in wie of wat het Voedingscentrum is, en wat er zoal in elke Cola-variant zit, zouden ze zich een hoedje schrikken. Voor hun informatie: de directeur van dit centrum komt bij Unilever vandaan, en ze zijn partner van drie supermarktketens. Verdacht toch?

2. Gezonde Schoolkantine
Dan hebben we nog het Convenant Jongeren Op Gezond Gewicht. Deze partij, die olv Paul Rosenmoller streeft naar een samenleving waarin alle kinderen en jongeren wonen, leren, recreëren en werken in een omgeving waarin een gezonde leefstijl de normaalste zaak van de wereld is, is ook partner van de Gezonde Schoolkantine: ‘Met de Gezonde School(kantine) dragen we op verschillende manieren bij aan een gezonder voedingsaanbod op scholen. Hier brengen jongeren tijdens hun schoolcarrière immers heel wat pauzes door’, staat er op hun website. Toch laat deze club zich gek genoeg graag sponsoren door bedrijven als Coca Cola (daar istie weer), Mars, Peijnenburg en Friesland Campina. Ook al maken deze partijen producten die vol zitten met geraffineerde suiker en suikervervangers die op z’n minst kunnen leiden tot overgewicht.

Voedsel voor schoolkinderen is dus big business. Logisch, het gaat om zo’n 2,3 miljoen kinderen. Tel uit je winst…

Leerlingen en ouders
Maar wat vinden de leerlingen zelf en hun ouders van de kwaliteit van het eten en drinken op school? Het 1V Jongerenpanel van het tv-programma Een Vandaag deed in samenwerking met jongerenkrant 7Days een onderzoek onder 814 middelbare scholieren. Slechts 30 procent zegt dat het aanbod bij hen op school grotendeels gezond is. Bij 58 procent is dat niet zo. En 65 procent vindt dat het aan de overheid is om geld te investeren in gezondere schoolkantines. Echter, de snoepmachine mag niet verdwijnen, vindt 79 procent.

Ruim 1300 ouders kregen de vraag voorgelegd: wie is verantwoordelijk voor wat een kind op school eet: de ouder, de school of het kind zelf? 31 procent van de ouders noemt zichzelf als hoofdverantwoordelijk, 27 procent geeft die rol aan de school en 21 procent zegt dat het kind hiervoor verantwoordelijk is.
De respondenten (36%) geven aan dat ze graag in gesprek willen met de school hierover en dat de school vaker zou kunnen overleggen met de ouderraad over het aanbod. 38% Wil graag samen met de schoolleiding zorgen voor beleid rondom gezond eten en drinken op school. 17% geeft aan dat ze er met andere ouders in gesprek willen, zodat ze samen invloed hebben op het aanbod en 7% zegt te willen meedraaien in het schoolkantineteam.

Wat nu?
Het is dus hoog tijd voor actie. Niet Te Verteren organiseerde daarom op 28 januari de kick-off van Schone Scholen. Samen met ambassadeurs, ouders, scholen (directie, afdelingsleiders en leerlingen), voedingsdeskundigen en andere partijen die zich in willen zetten voor echt schonere scholen, wil deze beweging de discussie tussen scholen, leerlingen en ouders op gang brengen over wat een echt gezonde schoolkantine is en welke weg je moet bewandelen om het aantal echt gezonde scholen te vergroten.
Gelukkig is het aanbod aan echt gezonde producten niet alleen snel stijgend, ook zie je met name in de grote steden gezonde initiatieven als paddenstoelen uit de grond schieten. De nieuwe generatie Schoolmelk is al lang geboren en tot wasdom gekomen. Daar moeten we verbanden tussen gaan leggen.

En dat is precies wat we voor ogen hebben als het gaat om Schone Scholen.

De resultaten van deze historische bijeenkomst samengevat:

Vijf mooie initiatieven. Deze zullen verder worden uitgewerkt (zie Facebook) en tijdens een volgende bijeenkomst worden aangescherpt. Wat deze initiatieven gemeen hadden is:

Doelgroep
1. Het initiatief begint en eindigt bij de leerling. Als die de producten niet koopt, is elk initiatief gedoemd te mislukken.

Lekker
2. Daarom is het van levensbelang dat de producten niet alleen echt gezond zijn, maar dat de gemiddelde leerling het ook lekker vindt.

Stoer
3. Verder speelt het cool-gevoel een belangrijke rol; als de leerlingen de producten of het eetpatroon niet vet, stoer of cool vinden, slaan we ook de plank mis.
4. Leerlingen zijn veel met hun uiterlijk bezig – gaan bijvoorbeeld vaak naar de sportschool, of willen er stoer of slank uitzien – dus als je producten kunt aanbieden die dat gevoel versterken, ben je spekkoper.

Omgeving
5. De kantine moet een prettige plek zijn waar de leerling in de pauzes, maar ook en juist in tussenuren, graag verblijft. Anders zullen ze snel uitwijken naar bijvoorbeeld de supermarkt.

Kennis en bewustzijn
6. Om leerlingen bewust te maken van wat echt gezond is en wat niet, en wat de mogelijke gevolgen zijn van een ongezonde levensstijl, zullen we naast de traditionele media (radio, tv en bladen) via nieuwe media als Facebook, Instagram en Vloggen leerlingen proberen mee te nemen in het avontuur dat we zullen aangaan. Daarnaast zal lesmateriaal over wat gezond is een rol kunnen spelen.

We houden jullie uiteraard op de hoogte.

Leave a Reply

Een gezond kind in 7 stappen? Beter en slimmer eten. Boek bestellen