Hoe word je misleid door de voedingsindustrie?

Facebook-Ambassadeur-stopdeverleiding

Dat we op alle mogelijke manier worden misleid door de voedingsndustrie, dat wisten we al. Waarom dat gebeur, weten we ook: zoveel mogelijk winst! Dat dat vervelende gevolgen kan hebben voor je gezondheid, is eveneens geen geheim meer. Daarom is het goed om nog eens te kijken naar hoe producenten dat doen. Onze nationale voedingswaakhond foodwatch zette de vijf belangrijke voedselleugens nog eens voor je op een rij.

1. Verborgen suikers
Met stip op #1 op de lijst van ongezonde toevoegingen staat gerafineerde suiker, en dat in al zijn soorten en maten. ‘Houd je vast: bijna alle producten die je koopt in een potje, pakje of zakje zitten bomvol geraffineerde suiker; Woksaus, frisdrank (uiteraard), industriele vruchtensap, kant-en-klaarproducten, toetjes’ tot zoute haring aan toe. Check maar eens wat er allemaal gebeurt voordat natuurlijke suiker tot de mooie witte geraffineerde suiker is verworden (Zie Niet Te Verteren, het boek).
Waarom doet de industrie dat? Omdat de industrie heel goed weet dat we daardoor van een product meer gaan eten, dat die toeboegingen spotgoedkoop zijn, zodat de marges stijgen en omdat het bijvoorbeeld lang houdbaar is.
‘Een mooi voorbeeld hiervan is Peijnenburg Complete Start Vezels. Peijnenburg beweert dat dit een verantwoord ontbijt is, maar vertelt je er niet bij dat het product voor circa 30% uit suiker bestaat! Kijk je op de ingrediëntenlijst dan zie je het zelf. Het eerste ingrediënt: ja hoor, glucose-fructosestroop; een zeer ongezonde suiker dat regelmatig ook kwik bevat!’

2. Gezondheids- en (ziekte)risicoreductie-claims
‘Loop een willekeurige supermarkt in en de gezondheidsclaims als ‘goed voor hart- en bloedvaten’ of ‘helpt de weerstand te versterken’komen op je af. Maar ook ziekterisicoreductieclaims worden veelvuldig gebruikt, zoals bij Becel pro.activ: ‘Verlaagt actief uw cholesterolgehalte’.
Deze claims zijn gebaseerd op wat wij, de consument, willen horen, maar vrijwel nooit (helemaal) waar.
Hoe weet je nu precies hoeveel er van deze vaak zeer ongezonde suiker of suikervervangers in een product zit. In ieder geval staat dat niet op het etiket dat aan de voorkant op een product zit. Daar staan alleen loze kreten op die je de indruk geven dat het best gezond is: 30% minder suiker (maar wel een suikervervanger, bijvoorbeeld aspartaam), biologisch of bio (als het keurmerk bologisch er niet op zit, is dit een leugen), duurzaam (wat is duurzaam?), en ga zo maar door. Uiteraard is zo’n product niet bijster gezond.
Op het etiket dat achterop het product zit vind je meestal betere informatie. Daar zie je op een rijtje staan wat er zoal in zit. Van het ingredient dat als eerste wordt genoemd, zit er het meeste in en vaak is dat enige vorm van geraffineerde suiker (bijvoorbeeld glucose fructosestroop).
Helaas camoufleren de producenten dit voor hen zo belangrijke ingredient dat de laatste tijd een heel slecht imago heeft gekregen, door het steeds weer anders te benoemen, zodat we het niet als zodanig herkennen.

‘Het overgrote deel (ruim 80%) van deze gezondheidsclaims die momenteel in de supermarkt te vinden zijn, zijn afgekeurd door de EFSA (European Food Safety Authority). Zo is 100% van de probioticaclaims afgewezen’.

3. Light
Nog zo’n misleidingstruc: staat er ‘light’ op de verpakking, dan denk je: oh, daar word ik dus niet dik van. Sterker nog, daarvan val ik af. Helaas, ook dat is niet waar. Dat er ‘light’ op de verpakking staat, kun je beter opvatten als een waarschuwing: niet gebruiken. Waarom niet? Omdat er misschien geen suiker in zit, maar wel allerlei andere suikervervangers, die gemeen hebben met suiker dat je er dik van wordt.
Voor de term ‘light’ bestaan wel wettelijke regels.
‘Het product moet minstens 30% minder van bijvoorbeeld suiker of vet moet bevatten. Maar…, bevat een product minder vet? Dikke kans dat je er andere ‘dikmakers’ en ongezonde ingrediënten voor terugkrijgt. Bijvoorbeeld een extra schep suiker of zout, om het product meer smaak te geven. Neem het voorbeeld van Calvé pindakaas light. Het product mag dan 30% minder vet bevatten, je krijgt er 60% meer suiker voor in plaats! Zo klinkt ‘light’ opeens een stuk minder gezond…’, maar is het natuurlijk niet.

‘Een aantal voorbeelden: ‘Calvé pindakaas light met 30% minder vet’ (slechts 13% minder calorieën). ‘Duo Penotti met 25% minder suiker’ (slechts 3,6% minder calorieën). ‘Lay’s Chips met 33% minder vet (slechts 12,7% minder calorieën)’.

4. Traditioneel recept
‘Je kent het wel; een verpakking van een product wekt de suggestie dat hem om een authentiek product gaat. Soms staan er zelfs slogans op de verpakking zoals: ‘volgens traditioneel recept’ of ‘ product sinds 1883…’. Helaas voor de consument is dit zelden realiteit.
Neem nou de Casa Fiesta Guacamole Dip van Santa Maria. Op de verpakking staat ‘Authentic Mexican Food since 1928’. Vraag een willekeurige foodie wat er in een traditionele guacamole gaat en het antwoord luidt: avocado natuurlijk! En tomaat, ui, limoensap, chilipeper, koriander en knoflook. Maar het hoofdbestanddeel is avocado. Wat doet Casa Fiesta? Die stopt in zijn guacamole dip niet meer dan 3,7% avocado!
Waar bestaat de dip dan wel uit? Uit suiker, zout, raapzaadolie, groene paprika, kaas, gemodificeerd maïszetmeel (pardon?), citroensapconcentraat (klinkt toch stukken minder smakelijk dan limoensap) en nog een hele rij E-nummers. Maar waar de Casa Fiesta Guacamole Dip vooral uit bestaat is water. Want dat is lekker goedkoop. Om deze zogenaamde guacamole toch een groene kleur en smaak van echte guacamole te geven voegt de producent er gewoon wat kunstmatige kleur- en smaakstoffen aan toe. Hoezo authentiek?’

5. Onbeschermde claims
Fabrikanten gebruiken een deel van de enorme winsten die ze jaarlijks genereren om hulptroepen aan te laten rukken: lobbyisten, marketeers en wetenschappers, maar ook advocaten. Daardoor weten ze exact welke termen bij de wet zijn beschermd en welke ze vrijuit op de verpakking mogen zetten.
‘Vaak lijken de onbeschermde termen heel erg op de beschermde termen. Fabrikanten maken hier handig gebruik van, om je te misleiden’. Lees: om er voor te zorgen dat jij het toch koopt.
‘Een goed voorbeeld hiervan is de Liga Fruitkick eXtra Framboos. Op de verpakking staat: ‘met 46% fruitvulling’. Dit wekt de suggestie dat zo’n reep uit 46% fruit bestaat. Dat moet wel gezond zijn toch? Niets blijkt minder waar. Liga maakt simpelweg gebruik van de mazen in de Warenwet. De term fruitvulling is niet beschermd en dus mag Liga formeel zeggen dat zijn Fruitkick ‘vol fruit’ zit. In werkelijkheid bevat de reep maar 6,7% fruit.
Lees even mee wat Liga allemaal als ‘fruitvulling’ rekent: glucosefructosestroop, vulstoffen, glycerol, suiker, dextrose, geleermiddel (pectine), gemodificeerd zetmeel, voedingszuren, zuurteregelaars, aroma en… een beetje fruit. Creatief rekenen, noemen we dat bij foodwatch. Liga levert je een reepje pure misleiding’.

The bottom-line
Helaas leven we in een wereld waarin we de informatie die produccenten op de verpakking van hun producten zetten, niet kunnen vertrouwen. Geloof daarom nooit wat de verpakking beweert en bekijk altijd de ingrediëntenlijst. En deze producten liggen voor het leeuwendeel in jouw supermarkt. Je zou zeggen: ‘Maar de overheid, die doet daar toch wel iets aan?’ Nee dus, die vindt net als de voedingsindustrie, geld belangrijker dan jouw gezondheid. Helaas, maar waar.

Op foodwatch.nl kun je meer informatie vinden. Op nietteverteren.nl trouwens ook.

Leave a Reply

Een gezond kind in 7 stappen? Beter en slimmer eten. Boek bestellen